Czym są toksyny?

W ujęciu biologicznym i medycznym, toksyny to szkodliwe substancje chemiczne. Mogą one przedostawać się do naszego organizmu ze środowiska zewnętrznego (wraz z wdychanym zanieczyszczonym powietrzem, skażoną wodą czy wysokoprzetworzonym pokarmem) lub powstawać jako naturalny produkt uboczny przemiany materii. Prawidłowo funkcjonujący organizm posiada własne, wysoce skuteczne mechanizmy ich neutralizacji i wydalania.

Zbyt duża ilość szkodliwych substancji lub upośledzenie pracy narządów odpowiedzialnych za ich usuwanie może prowadzić do złego samopoczucia. Objawy te najczęściej wynikają jednak ze źle dobranej diety, braku snu czy braku aktywności fizycznej, a nie z rzekomego „zatrucia”. Symptomy przeciążenia organizmu mogą obejmować: przewlekłe przemęczenie, bóle głowy i stawów, powracające infekcje (wynikające z osłabienia odporności), wysuszoną cerę czy bezsenność. Warto przy tym zaznaczyć, że mityczna „pamięć komórkowa”, w której miałyby gromadzić się toksyny, nie istnieje z punktu widzenia nauki.

Skąd biorą się substancje szkodliwe?

Do głównych źródeł zwiększających obciążenie naszego organizmu toksynami i wolnymi rodnikami zaliczyć możemy:

• zanieczyszczenie środowiska (smog, metale ciężkie),
• palenie papierosów i nadużywanie alkoholu,
• dietę bogatą w tłuszcze nasycone, tłuszcze trans i cukier,
• przyjmowanie dużej ilości leków (zwłaszcza bez wyraźnych wskazań lekarza),
• życie w ciągłym, przewlekłym stresie (który wywołuje tzw. stres oksydacyjny).

Naturalne usuwanie zbędnych i szkodliwych związków z naszego organizmu odbywa się przez:

• układ moczowy (wraz z moczem),
• układ pokarmowy i wątrobę (ze stolcem i żółcią),
• układ oddechowy (wraz z wydychanym dwutlenkiem węgla),
• skórę (wraz z potem, choć w bardzo niewielkim stopniu w porównaniu do nerek czy wątroby).

Prawidłowa praca powyższych układów sprawia, że szkodliwe substancje są neutralizowane i usuwane z naszego organizmu na bieżąco. Zdrowe narządy nie potrzebują sztucznych „detoksów” – potrzebują jedynie, abyśmy nie przeciążali ich złym stylem życia.

Układ pokarmowy

Prawidłowa praca układu pokarmowego jest niezbędna, jeśli chcemy utrzymać nasz organizm w zdrowiu. To on odpowiada za trawienie pokarmów i dostarczanie składników odżywczych do krwiobiegu. Do kluczowych narządów w tym procesie zaliczamy żołądek, jelita, trzustkę oraz wątrobę.

To właśnie wątroba jest głównym „laboratorium chemicznym” i najważniejszym narządem detoksykacyjnym człowieka. Wytwarzane są w niej niemal wszystkie białka potrzebne do życia. W narządzie tym dochodzi do rozkładu i neutralizacji wszelkich substancji chemicznych (w tym leków i alkoholu), jakie dostaną się do naszego krwiobiegu. Zbyt duże ilości tłuszczów zwierzęcych, rozbudowana tkanka tłuszczowa w jamie brzusznej czy nadmierne spożywanie alkoholu mogą prowadzić do stłuszczenia wątroby, a w konsekwencji do jej uszkodzenia i upośledzenia funkcji oczyszczających.

Jelita są odpowiedzialne nie tylko za wchłanianie pokarmu, ale także za naszą odporność. Znajdująca się w nich naturalna mikroflora (dobre bakterie) ma niezwykle korzystny wpływ na zdrowie. Ogranicza ona rozwój szkodliwych bakterii i grzybów chorobotwórczych, stymulując przy tym układ odpornościowy.

Negatywny wpływ na nasz organizm mają częste zaparcia. Należy obalić mit, jakoby powodowały one wchłanianie toksyn z powrotem do krwi. Ich szkodliwość polega jednak na tym, że powodują:

• zbyt długie zaleganie resztek pokarmowych, co wywołuje dyskomfort,
• zaburzenie składu flory bakteryjnej w jelitach (dysbiozę), która osłabia naszą odporność,
• stany zapalne błony śluzowej jelita,
• bolesne wzdęcia, gazy i ogólne, bardzo złe samopoczucie.

Układ moczowy

Nerki to główny system filtrujący naszego ciała. Są odpowiedzialne za usuwanie z krwi zbędnych substancji powstających w procesach przemiany materii (np. mocznika) oraz za wydalanie nadmiaru wody. Prowadzi to do utrzymania organizmu w równowadze wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej. Zdrowy człowiek codziennie oddaje od 1,5 do 2 litrów moczu. Niezwykle istotnym elementem jest spożywanie odpowiedniej ilości płynów, co uchroni nas przed zbytnim zagęszczeniem moczu i tworzeniem się kamieni nerkowych. Zalecane jest wypijanie głównie czystej wody mineralnej oraz naparów ziołowych w ilości około 2 litrów dziennie.

Skóra

Pocąc się, wydalamy przede wszystkim wodę oraz elektrolity (m.in. chlorek sodu i potasu). Wbrew obiegowym opiniom, pot nie jest główną drogą pozbywania się toksyn – wątroba i nerki robią to nieporównywalnie skuteczniej. Główną rolą potu jest chłodzenie organizmu (termoregulacja). Podczas upałów intensywne pocenie może doprowadzić do niedoboru ważnych pierwiastków, dlatego, żeby zachować prawidłową pracę organizmu, pamiętać należy o systematycznym nawadnianiu.

Układ oddechowy

Prawidłowe funkcjonowanie nabłonka oddechowego (wyposażonego w rzęski) zapewnia nam skuteczne usuwanie zanieczyszczeń, pyłów oraz bakterii wdychanych wraz z powietrzem. Ponadto płuca pozbywają się dwutlenku węgla – głównego produktu ubocznego naszego metabolizmu. Osoby nadużywające nikotyny niszczą rzęski oddechowe, drastycznie upośledzając ten proces. Prowadzone badania jednoznacznie dowodzą, że wdychanie dymu tytoniowego oraz zanieczyszczeń powietrza (smogu) zwiększa ryzyko chorób płuc, alergii, a także rozwoju nowotworów.

Żeby wspomóc naturalne systemy oczyszczania naszego organizmu, pamiętajmy o poniższych zasadach:

• opieranie diety na jak najmniej przetworzonej żywności,
• spożywanie ryb (najlepiej morskich, jako źródło kwasów omega-3),
• spożywanie minimum 400 g warzyw i owoców dziennie (z przewagą warzyw),
• dbanie o florę jelitową (picie naturalnych probiotyków: maślanek, jogurtów, kefirów, jedzenie kiszonek),
• picie wody i naparów, np. zielonej herbaty bogatej w antyoksydanty,
• drastyczne ograniczenie picia alkoholu, napojów słodzonych i bezwzględne rzucenie palenia,
• wypijanie około 2 litrów płynów dziennie,
• unikanie przewlekłego stresu i dbanie o aktywność fizyczną.